Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vừa đưa ra một thông điệp đáng chú ý về tương lai ngành ngân hàng khu vực đồng euro: muốn nâng sức cạnh tranh của các ngân hàng châu Âu, EU cần tiến gần hơn tới một thị trường ngân hàng thực sự thống nhất, thay vì tiếp tục để vốn, thanh khoản và khung pháp lý bị chia cắt theo từng quốc gia.
Trong thông cáo ngày 14/4, Hội đồng Thống đốc ECB cho rằng sức cạnh tranh của ngân hàng châu Âu hiện bị cản trở không phải vì thiếu nới lỏng quy định, mà vì thị trường còn phân mảnh, quy định còn phức tạp và hoạt động ngân hàng xuyên biên giới vẫn gặp nhiều rào cản. ECB nhấn mạnh việc đơn giản hóa quy định là cần thiết, nhưng không nên đánh đổi bằng việc hạ chuẩn an toàn hệ thống.
Điểm đáng chú ý nhất là lời kêu gọi thúc đẩy đồng thời các mảnh ghép còn dang dở của liên minh ngân hàng châu Âu. ECB đề nghị có bước đi cụ thể hướng tới cơ chế bảo hiểm tiền gửi chung ở cấp châu Âu, thường được gọi là EDIS, kèm một lộ trình thực hiện rõ ràng. Theo lập luận của ECB, khi mọi khoản tiền gửi được bảo vệ bình đẳng hơn trên toàn khu vực, niềm tin vào hệ thống sẽ vững hơn và các ngân hàng có thêm điều kiện mở rộng hoạt động xuyên biên giới.
ECB cũng muốn vốn và thanh khoản được dịch chuyển linh hoạt hơn trong cùng một tập đoàn ngân hàng hoạt động ở nhiều nước thành viên, với điều kiện đi kèm các hàng rào bảo vệ phù hợp. Cách tiếp cận này nhằm giúp các ngân hàng tận dụng quy mô tốt hơn, đa dạng hóa rủi ro và hỗ trợ nền kinh tế hiệu quả hơn trong môi trường nhiều bất định địa chính trị và công nghệ.
Song song với đó, ECB bảo vệ quan điểm rằng các cải cách sau khủng hoảng tài chính toàn cầu đã giúp ngân hàng châu Âu khỏe hơn mà không làm nghẽn tín dụng cho nền kinh tế. Vì vậy, thông điệp của cơ quan này khá rõ: châu Âu cần bớt chồng chéo và bớt phân mảnh, chứ không nên quay lại nới chuẩn an toàn chỉ để tìm tăng trưởng ngắn hạn.
Với nhà đầu tư và người theo dõi chính sách tài chính, đây là tín hiệu quan trọng vì nó cho thấy cuộc tranh luận về năng lực cạnh tranh ngân hàng EU đang chuyển từ chuyện “nới quy định” sang chuyện “hoàn thiện cấu trúc thị trường chung”. Diễn biến tiếp theo đáng theo dõi là liệu Ủy ban châu Âu và các nước thành viên có sẵn sàng tiến nhanh hơn với EDIS, hợp nhất quy định và mở đường cho các tập đoàn ngân hàng xuyên biên giới hay không.